Η άρθρωση του γόνατος είναι μια από τις μεγαλύτερες και πιο σύνθετες αρθρώσεις στο ανθρώπινο σώμα. Αποτελεί περίπου το 80% του σωματικού βάρους και κατά τη διάρκεια των κινήσεων (περπάτημα, τρέξιμο, άλμα) αυτή η τιμή αυξάνεται πολλές φορές.
Η πολύπλοκη δομή και το υψηλό φορτίο καθιστούν τα γόνατα ευάλωτα σε διάφορους τραυματισμούς και την ανάπτυξη παθολογικών διεργασιών.
Δεδομένου ότι υπάρχουν πολλές νευρικές απολήξεις και αιμοφόρα αγγεία στην περιοχή της άρθρωσης του γόνατος, οποιοσδήποτε τραυματισμός ή φλεγμονή προκαλεί πόνο και μια σειρά από άλλα δυσάρεστα συμπτώματα.
Η φλεγμονώδης αντίδραση, με τη σειρά της, οδηγεί σε πρήξιμο των μαλακών ιστών και αυξημένη ενδοαρθρική πίεση.
Λόγοι
Ο πόνος στην άρθρωση του γόνατος μπορεί να έχει διάφορες αιτίες: ρευματικό, αλλεργικό, τραυματικό, μολυσματικό, ογκολογικό και μεταβολικό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, εμφανίζεται χωρίς λόγο και προκαλείται από έντονο στρες και ψυχολογικό στρες. Εάν τα γόνατά σας πονάνε μετά από 50 χρόνια, η πιο πιθανή αιτία είναι η παραμορφωτική οστεοαρθρίτιδα.
Παθολογικές διαταραχές και αλλαγές μπορεί να επηρεάσουν τις αρθρικές επιφάνειες των οστών, τον ιστό χόνδρου, την αρθρική κάψα, τις φλέβες και τις αρτηρίες, τα νεύρα, τους λεμφαδένες, τους συνδέσμους και τους μυς. Ανάλογα με το ποια δομή επηρεάζεται, ο τύπος και η ένταση του πόνου διαφέρουν. Με βάση τον συνδυασμό χαρακτηριστικών χαρακτηριστικών, μπορεί να υποψιαστεί κανείς έναν ή τον άλλο λόγο.
Παραμορφωτική οστεοαρθρίτιδα
Αυτή η προοδευτική εκφυλιστική νόσος ξεκινά με την καταστροφή του χόνδρινου ιστού και σταδιακά εξαπλώνεται σε ολόκληρο το οστεοαρθρικό σύστημα. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν όχι μόνο πόνο στην άρθρωση, αλλά και σταθερή μείωση της λειτουργικότητας και σοβαρές παραμορφώσεις.
Οι παθολογίες εμφανίζονται συχνά σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση και μετά την αφαίρεση των ωοθηκών. Οι πιο συχνές αιτίες οστεοαρθρίτιδας είναι το τραύμα, η συγγενής δυσπλασία του ισχίου και η φλεγμονή. Η φλεγμονώδης διαδικασία μπορεί να είναι συνέπεια ρευματικής ή λοιμώδους αρθρίτιδας ή χρόνιας αιμάρθρωσης.
Ένα τυπικό σύμπτωμα της παραμορφωτικής οστεοαρθρίτιδας είναι ο πόνος στο γόνατο του αριστερού ή του δεξιού ποδιού, ο οποίος αυξάνεται μετά τη σωματική δραστηριότητα. Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα ο πόνος εξαφανίζεται και υποχωρεί με την ανάπαυση. Με την πάροδο του χρόνου, η διάρκειά τους αυξάνεται, ακούγεται ένας ήχος σπασίματος όταν λυγίζετε το πόδι και η κινητικότητα περιορίζεται.
Εάν ένα κομμάτι χόνδρου μπει στην κοιλότητα της άρθρωσης - ένα ποντίκι της άρθρωσης - το γόνατο κολλάει. Αφού το ποντίκι φύγει από τον αυλό της αρθρικής κάψουλας, η κίνηση αποκαθίσταται. Εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, η άρθρωση καταστρέφεται πλήρως και οι αρθρικές επιφάνειες των οστών της άρθρωσης συγχωνεύονται - με αποτέλεσμα την αγκύλωση και την ακινησία.
Αρθρίτιδα
Με την αρθρίτιδα, οι αρθρώσεις του γόνατος φλεγμονώνονται και εμφανίζονται χαρακτηριστικά συμπτώματα:
- πόνος ποικίλης έντασης·
- ακαμψία και ακαμψία?
- πρήξιμο, διεύρυνση της άρθρωσης.
- ερυθρότητα και αυξημένη τοπική θερμοκρασία.
- Σύμπτωμα στένωσης της επιγονατίδας (με μεγάλη συσσώρευση ενδοαρθρικού υγρού).
Η μακροχρόνια αρθρίτιδα μπορεί να προκαλέσει παραμορφώσεις των οστών, συσπάσεις κάμψης, μυϊκή αδυναμία, αγκύλωση και απώλεια της λειτουργίας των άκρων.
Η αρθρίτιδα μπορεί να είναι πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής. Η πρωτοπαθής βλάβη εμφανίζεται ως αποτέλεσμα τραυματισμών με βλάβη στον μηνίσκο, στην αρθρική κάψα και σε ανοιχτά τραύματα. Μετά από παρακέντηση ή επέμβαση, είναι δυνατή η μόλυνση της κοιλότητας της άρθρωσης. Η κύρια μορφή παθολογίας είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, το χαρακτηριστικό της οποίας είναι η συμμετρική βλάβη στις αρθρώσεις.
Γόνατο δρομέα
Αυτό το σύνδρομο εμφανίζεται κυρίως σε αθλητές που τρέχουν τακτικά και αυξάνουν το φορτίο στα κάτω άκρα. Στην ιατρική πρακτική, το γόνατο του δρομέα ονομάζεται επιγονατίδα χονδρομαλακίας. Λόγω της συνεχούς πίεσης, ο ιστός του χόνδρου σταδιακά χάνει την ελαστικότητά του και γίνεται λεπτός σαν ίνες, γεγονός που οδηγεί σε επιδείνωση της λειτουργίας απορρόφησης κραδασμών της άρθρωσης.
Πολλοί αθλητές χρησιμοποιούν επιγονατίδες για να αποτρέψουν διαστρέμματα, διαστρέμματα και φλεγμονές στην άρθρωση.
Στους δρομείς, ο επιγονατιδικός τένοντας συστέλλεται προς τα μέσα και το ισχίο περιστρέφεται προς τα έξω. Η επιγονατίδα κινείται σε σχέση με τους κονδύλους και αρχίζει να τρίβεται πάνω τους. Σε αυτή την περίπτωση, ο ιστός χόνδρου που επενδύει την εσωτερική επιφάνεια της υποδοχής υπόκειται σε σοβαρή φθορά.
Τα τυπικά σημεία της χονδρομαλακίας είναι:
- μαχαιρώδης πόνος στο πίσω μέρος του γόνατος που εμφανίζεται κατά την κίνηση και αυξάνεται όταν ανεβαίνετε σκάλες.
- ακαμψία και ακαμψία στην άρθρωση.
- Το γόνατο πονάει όταν ηρεμεί, αλλά ο πόνος αυξάνεται όταν ασκείται πίεση.
Ο πόνος στη χονδρομαλακία προκαλείται από φλεγμονή των μαλακών ιστών. Όταν οι ενδοαρθρικοί σύνδεσμοι ρήξουν, μπορεί να αναπτυχθεί αιμάρθρωση - αιμορραγία στην κοιλότητα της άρθρωσης.
Περιαρθρίτιδα
Όχι μόνο τα αρθρικά στοιχεία, αλλά και οι σύνδεσμοι που τα περιβάλλουν - περιαρθρικοί ιστοί - είναι επιρρεπείς στην ανάπτυξη εκφυλιστικών διεργασιών. Η αντίδραση του οργανισμού σε τέτοιες αλλαγές είναι η φλεγμονώδης διαδικασία. Οι περιοχές που κινδυνεύουν περισσότερο είναι οι προσκολλήσεις των συνδέσμων, των τενόντων και των θυλάκων.
Υπάρχουν οξείες και χρόνιες μορφές περιαρθρίτιδας του γόνατος. Μπορεί επίσης να είναι πρωτογενής και δευτερογενής φύσης και να αναπτυχθεί στο πλαίσιο άλλης παθολογίας. Με την περιαρθρίτιδα, το γόνατο πονάει και το εσωτερικό του πρήζεται. Ο πόνος είναι επώδυνος στη φύση και αυξάνεται κατά το περπάτημα.
Μια τυπική εκδήλωση είναι η μείωση του οιδήματος σε οριζόντια θέση του ποδιού. Η περιαρθρίτιδα συχνά συνοδεύεται από γενικά συμπτώματα - αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος στους 37,5 ° C και αδυναμία.
Θυλακίτιδα
Η θυλακίτιδα είναι μια φλεγμονή του θυλάκου μιας άρθρωσης - της θυλακίτιδας. Η φλεγμονώδης διαδικασία μπορεί να συμβεί ως αποτέλεσμα τραυματισμού ή υψηλής σωματικής δραστηριότητας. Υπό την επίδραση τραυματικών παραγόντων, η αρθρική μεμβράνη παράγει υπερβολικό όγκο υγρού.
Οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν μειωμένη ανοσία, μακροχρόνια θεραπεία με ορμονικά φάρμακα, αλκοολισμό και νεφρική νόσο. Η θυλακίτιδα εμφανίζεται συχνά σε φόντο σκληροδερμίας, διαβήτη, ρευματοειδούς και ουρικής αρθρίτιδας.
Ο επιγονατιδικός θώρακας προσβάλλεται συχνότερα. Ελαφρώς πιο σπάνιες είναι η θυλακίτιδα (ιγνυακή θυλακίτιδα) και η κύστη Baker's - θυλακίτιδα στην εσωτερική κάμψη του γόνατος. Η ασθένεια μπορεί να είναι ορώδης και πυώδης όταν βακτήρια (συχνότερα σταφυλόκοκκοι) εισέρχονται στην κοιλότητα της άρθρωσης μέσω μικρών πληγών και κοψιμάτων στο δέρμα.
Η θυλακίτιδα στην οξεία θυλακίτιδα εμφανίζεται ξαφνικά και συχνά εξαφανίζεται γρήγορα. Η χρόνια θυλακίτιδα εμφανίζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα και χαρακτηρίζεται από ήπια συμπτώματα. Οι εκδηλώσεις του είναι οι εξής:
- το γόνατο πονάει, ειδικά όταν το πιέζεις.
- το εύρος κίνησης είναι αισθητά περιορισμένο.
- το δέρμα πάνω από την άρθρωση γίνεται ζεστό.
- η θερμοκρασία του σώματος αυξάνεται (σε περίπτωση μόλυνσης).
Χονδρωμάτωση
Η αρθρική χονδρομάτωση είναι μια δυσπλαστική διαδικασία κατά την οποία σχηματίζονται χονδρομικά (χονδροειδή) σώματα στον αρθρικό υμένα. Η αιτία της συγγενούς χονδρομάτωσης δεν είναι ξεκάθαρη. Η επίκτητη ασθένεια αναπτύσσεται υπό την επίδραση εξωτερικών παραγόντων – τραυματισμών, υψηλής σωματικής δραστηριότητας και λοιμώξεων.
Τα κύρια κλινικά συμπτώματα της χονδρομάτωσης είναι ο πόνος και το οίδημα, τα οποία είναι ιδιαίτερα έντονα όταν ένα θραύσμα χόνδρου (αρθρικός ποντικός) παγιδεύεται ανάμεσα στα οστά. Επιπλέον, ένα «κολλημένο» σώμα χονδρώματος οδηγεί σε απόφραξη της άρθρωσης.
Σημαντικό: Μια παρατεταμένη πορεία χονδρομάτωσης μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας.
Νόσος Hoff (λιποαρθρίτιδα)
Η νόσος του Hoffa είναι μια φλεγμονή του λιπώδους ιστού της άρθρωσης, ο οποίος βρίσκεται στην πτερυγοειδή πτυχή. Το σώμα του Hoff είναι η συσσώρευση υποδόριου λίπους μεταξύ του επιγονατιδικού συνδέσμου και του αρθρικού οστού του γόνατος. Αυτός ο σχηματισμός περιέχει νεύρα, αίμα και λεμφικά αγγεία. Σκοπός του είναι να μαλακώνει και να κατανέμει το φορτίο κατά την κίνηση.
Με άμεση ή συνεχή μηχανική επίδραση στο σώμα του Hoffa, οι λιπώδεις λοβοί καταστρέφονται, οδηγώντας σε αιμορραγία και πρήξιμο. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, ο λιπώδης ιστός αντικαθίσταται σταδιακά από συνδετικό ιστό, γεγονός που οδηγεί σε λειτουργική βλάβη της άρθρωσης του γόνατος.
Κατά την έναρξη της παθολογίας, οι ασθενείς παραπονιούνται για έντονο πόνο στο γόνατο, ο οποίος αυξάνεται σε μέγεθος λόγω του οιδήματος και δεν επεκτείνεται πλήρως. Στη συνέχεια εμφανίζονται άλλα συμπτώματα:
- τα γόνατα πονάνε τη νύχτα.
- Μπορούν να γίνουν αισθητοί και στις δύο πλευρές της άρθρωσης του γόνατος σχηματισμοί που δημιουργούν κράξιμο όταν πιέζονται.
- Γίνεται όλο και πιο δύσκολο να στηριχθείς στο πόδι σου.
- ατροφία των μυών του μηρού.
- εμφανίζεται αστάθεια στην άρθρωση.
- Τα γόνατά μου πονάνε συνεχώς, ειδικά στο κάτω μέρος και στα πλάγια.
Γενικές ασθένειες
Τα γόνατα μπορεί να πονέσουν όχι μόνο όταν η ίδια η άρθρωση ή ο περιβάλλοντας ιστός είναι κατεστραμμένος. Η απάντηση στο ερώτημα γιατί εμφανίζεται ο πόνος είναι συχνά συστηματικές διαταραχές. Αυτά περιλαμβάνουν:
- οστεοπόρωση?
- φυματίωση των οστών;
- οστεομυελίτιδα;
- Σύνδρομο Reiter;
- Νόσος του Lyme (νόσος του Lyme που μεταδίδεται από κρότωνες).
- Νευροπάθεια του ισχιακού νεύρου σε παθήσεις της σπονδυλικής στήλης.
- Ινομυαλγία (σύνδρομο χρόνιου πόνου σε μύες και οστά).
Ταξινόμηση του πόνου
Ο τύπος και η ένταση του πόνου μπορεί να ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με την αιτία που τον προκάλεσε. Έτσι στην αρθρίτιδα ο πόνος είναι πόνος και μοιάζει με κύμα. Η συμπίεση του ισχιακού νεύρου και η φυματίωση των οστών συνοδεύονται από καυστικό πόνο. Στο προχωρημένο στάδιο της παραμορφωτικής οστεοαρθρίτιδας και των τραυματισμών του μηνίσκου, εμφανίζεται ένα σύνδρομο παλμικού πόνου.
Όλοι οι τύποι θυλακίτιδας, αρθρίτιδας και περιαρθρίτιδας προκαλούν πόνο κατά το περπάτημα. Πόνος στη ραφή παρατηρείται σε οξεία θυλακίτιδα, έξαρση μηνισκοπάθειας και σοβαρούς τραυματισμούς - κατάγματα, ρήξεις συνδέσμων και μώλωπες.
Θεραπεία
Μετά τη διαπίστωση της διάγνωσης και τον προσδιορισμό της αιτίας του πόνου στο γόνατο, συνταγογραφείται θεραπευτική θεραπεία ή χειρουργική επέμβαση. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται επείγουσα ιατρική φροντίδα. Αυτό ισχύει για όλους τους τραυματισμούς - κατάγματα, εξαρθρήματα και διαστρέμματα των περιαρθρικών συνδέσμων, καθώς και για πυώδη φλεγμονή στην αρθρίτιδα. Το μπλοκάρισμα μιας άρθρωσης σε μία θέση λόγω τσιμπήματος του αρθρικού ποντικιού είναι επίσης ένδειξη για επείγουσα φροντίδα.
Πριν συμβουλευτείτε έναν γιατρό, πρέπει να λάβετε μια σειρά από μέτρα: Πρώτον, αποκλείστε τις κινήσεις του άκρου. Δεύτερον: δώστε στο πόδι μια ανυψωμένη θέση. Εάν ο πόνος είναι έντονος, μπορείτε να πάρετε ένα παυσίπονο ή αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Τις πρώτες ώρες μετά τον τραυματισμό, συνιστάται η εφαρμογή κρύων κομπρέσων, αλλά όχι περισσότερο από 10-15 λεπτά. Μετά από αυτό το διάστημα, πρέπει να κάνετε ένα διάλειμμα και να κρυώσετε ξανά το πόδι.
Σημαντικό: Μέχρι να γίνει η διάγνωση, απαγορεύεται να κάνετε μασάζ στο γόνατο και να το στερεώσετε με ελαστικό επίδεσμο.
Φαρμακευτική αγωγή
Εάν δεν υπάρχουν ενδείξεις για χειρουργική επέμβαση, αρχίζει η ανακούφιση από τον πόνο. Για το σκοπό αυτό, χρησιμοποιούνται παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη μη στεροειδή φάρμακα (ΜΣΑΦ) με τη μορφή δισκίων, ενέσεων, αλοιφών και κομπρέσων, καθώς και θεραπευτικών μπλοκ.
Ο πόνος αυτοάνοσης προέλευσης (για παράδειγμα, στη ρευματοειδή αρθρίτιδα) ανακουφίζεται από ορμονικά φάρμακα που εγχέονται απευθείας στην κοιλότητα της άρθρωσης ή λαμβάνονται από το στόμα. Η πιο αποτελεσματική είναι η πρεδνιζολόνη.
Εάν ο πόνος είναι νευρογενούς χαρακτήρα, συνταγογραφούνται αντισπασμωδικά. Εάν το κνημιαίο ή το ισχιακό νεύρο είναι τσιμπημένο, πρέπει να χρησιμοποιούνται βιταμίνες Β.
Εάν διαγνωστεί αλλεργική αρθρίτιδα, ο γιατρός συνταγογραφεί αντιισταμινικά, σταθεροποιητές μεμβράνης μαστοκυττάρων (μαστοκύτταρα), προσροφητικά (ενεργός άνθρακας) και καθαρτικά.
Οι μολυσματικές παθολογίες αντιμετωπίζονται με αντιβιοτικά. Η επιλογή της θεραπείας εξαρτάται από τον τύπο του παθογόνου.
Το πώς αντιμετωπίζεται η παραμορφωτική οστεοαρθρίτιδα εξαρτάται από το στάδιο της. Στα αρχικά στάδια, τα χονδροπροστατευτικά είναι αποτελεσματικά, βοηθούν στην αποκατάσταση του ιστού του χόνδρου και αποτρέπουν την περαιτέρω καταστροφή του. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ενδοαρθρικές ενέσεις, αλλά τις περισσότερες φορές συνταγογραφούνται με τη μορφή δισκίων για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Τα χονδροπροστατευτικά χρησιμοποιούνται για αρθρίτιδα, περιαρθρίτιδα, τραυματικές κακώσεις και κατά την περίοδο αποκατάστασης μετά από χειρουργική επέμβαση αρθρώσεων. Αυτά τα φάρμακα δεν έχουν σχεδόν καμία αντένδειξη και είναι καλά ανεκτά.
Η θεραπευτική διάρκεια της θεραπείας με χονδροπροστατευτικά είναι τουλάχιστον τέσσερις μήνες, το αποτέλεσμα διαρκεί έως και έξι μήνες.
Αντικατάσταση ενδοαρθρικού υγρού
Το αρθρικό υγρό που βρίσκεται στο εσωτερικό της άρθρωσης έχει λιπαντικές ιδιότητες και λειτουργεί ως φυσικό αμορτισέρ. Αυτές οι ιδιότητες διασφαλίζονται από το υαλουρονικό οξύ, το οποίο μπορεί να αλλάξει τη σύνθεση του υγρού υπό την επίδραση του στρες. Τα φάρμακα που βασίζονται σε αυτό το οξύ αντισταθμίζουν την έλλειψη φυσικού λιπαντικού και βελτιώνουν τις ιδιότητές του.
Η άρθρωση του γόνατος περιέχει περίπου 4 ml υγρού για τη διατήρηση της απορρόφησης των κραδασμών και τη θρέψη του χόνδρου. Δεδομένου ότι ο ιστός του χόνδρου δεν έχει τη δική του παροχή αίματος, όλες οι ουσίες που χρειάζεται διαλύονται στο αρθρικό υγρό.
Λόγω της συνεχούς κίνησης και ανάμειξης του υγρού, η τροφή φτάνει στον χόνδρο στην απαιτούμενη ποσότητα. Καθώς το μοριακό βάρος και η συγκέντρωση του υαλουρονικού οξέος μειώνεται, η λίπανση στην άρθρωση επιδεινώνεται και ο ιστός του χόνδρου αρχίζει να διασπάται. Αυτό συμβαίνει με την οστεοαρθρίτιδα, την οστεοαρθρίτιδα και κάποιες άλλες ασθένειες.
Οι εκφυλιστικές και φλεγμονώδεις διεργασίες οδηγούν σε στένωση του χώρου της άρθρωσης και σχηματισμό αντισταθμιστικών οστικών αναπτύξεων - οστεοφύτων. Καθώς η κίνηση μέσα στην άρθρωση συνεχίζει να επιδεινώνεται, το αρθρικό υγρό μένει στάσιμο και χάνει τις ιδιότητές του. Υπάρχει ανάγκη να σπάσει η παθολογική αλυσίδα.
Τι να κάνουμε; Η απάντηση είναι προφανής: εγχύστε υαλουρονικό οξύ στην άρθρωση. Τα σύγχρονα φάρμακα παρασκευάζονται από φυσικές πρώτες ύλες ή βιοτεχνολογικά. Η φυσική πρώτη ύλη είναι η χτένα κοτόπουλου ή το υαλώδες σώμα των ματιών βοοειδών. Η χορήγηση του φαρμάκου μπορεί να περιοριστεί σε μία ένεση ετησίως ή σε κύκλους 3-5 ενέσεων το μήνα.
Τα πιο αποτελεσματικά φάρμακα είναι αυτά με υψηλό μοριακό βάρος. Για να επιτύχετε ένα αντιφλεγμονώδες και μακροχρόνιο αναλγητικό αποτέλεσμα, αρκεί μόνο μία ένεση το χρόνο.
Ορθοπεδικές συσκευές
Προκειμένου να ανακουφιστεί η άρθρωση του γόνατος και να ομαλοποιηθεί η λειτουργία της, ο γιατρός μπορεί να συστήσει τη χρήση όρθωσης γόνατος. Αυτή η συσκευή χρησιμοποιείται από αθλητές για την πρόληψη τραυματισμών και για τη σύνθετη θεραπεία διαφόρων παθολογιών. Οι τομείς εφαρμογής περιλαμβάνουν αρθρίτιδα, αρθρώσεις, εξαρθρήματα και υπεξαρθρώσεις, διαστρέμματα και αστάθεια στην άρθρωση.
Σημαντικό: Δεν πρέπει να φοράτε γόνατο για περισσότερο από τρεις ώρες την ημέρα.
Η χρήση επιγονατίδων βοηθά:
- επιτάχυνση της ανάκαμψης?
- πρόληψη τραυματισμών μηνίσκου.
- διατήρηση των κινητικών δεξιοτήτων?
- ανακούφιση από τον πόνο και το πρήξιμο.
- Βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος και της λεμφικής παροχέτευσης.
Ο πόνος στο γόνατο μπορεί επομένως να είναι σύμπτωμα πολλών ασθενειών. Μόνο ένας γιατρός μπορεί να προσδιορίσει την αιτία μετά από εξέταση. Πριν επισκεφτείτε την κλινική, συνιστάται να μειώσετε το φορτίο στα πόδια, να αποφύγετε την υποθερμία και να μην κάνετε αυτοθεραπεία. Να είστε υγιείς!